डिजिटल साक्षरता: समाचार पढ्ने बानी बदलिँदै गर्दा

समाचार अब बिहानको पत्रिका वा साँझको बुलेटिनमा मात्र सीमित छैन। हाम्रो हातको मोबाइलमा दिनभरि सूचना आइरहन्छ: कतै भिडियो, कतै तस्बिर, कतै कसैले लेखेको छोटो टिप्पणी। यो सुविधा हो, तर जिम्मेवारी पनि हो।

डिजिटल साक्षरता भनेको प्रविधि चलाउन जान्नु मात्र होइन। कुनै सूचना कहाँबाट आयो, कसले भन्यो, कहिलेको हो र त्यसलाई अरू स्रोतले पुष्टि गरेका छन् कि छैनन् भनेर सोध्ने बानी पनि हो।

सेयर गर्नुअघि एक मिनेट रोकिनु नै गलत सूचनाविरुद्धको सबैभन्दा सरल अभ्यास हो।

विद्यालय, परिवार र सञ्चारमाध्यम तीनैले यसमा भूमिका खेल्न सक्छन्। विद्यार्थीलाई स्रोत जाँच्न सिकाउने, घरमा सूचनाबारे खुलेर कुरा गर्ने र सञ्चारमाध्यमले आफ्ना स्रोत स्पष्ट देखाउने अभ्यासले भरोसा बढाउँछ।

पाठकको रूपमा हामी सबैले एउटा सानो प्रतिबद्धता गर्न सक्छौँ: शीर्षक मात्र होइन, पूरा समाचार पढ्ने; र शंका लागेमा सेयर नगर्ने।